KOTA KINABALU, 16 Jun – Pemerhati politik, Ir. Ts. Jovilis Majami, berpandangan bahawa sebarang usaha membawa perubahan yang menyeluruh kepada sesebuah negara perlu bermula dengan memperkukuhkan Perlembagaan sebagai asas kepada sistem pemerintahan, sebelum reformasi dapat dilaksanakan melalui undang-undang, dasar serta pentadbiran negara.
Dalam wawancara eksklusif bersama Borneo Voice News, beliau menjelaskan bahawa Perlembagaan bukan sekadar dokumen undang-undang, malah merupakan kerangka utama yang menentukan struktur pemerintahan, pembahagian kuasa serta hak-hak rakyat. Oleh sebab itu, setiap akta, dasar dan polisi kerajaan hendaklah sentiasa berpaksikan prinsip yang termaktub dalam Perlembagaan.
Menurut beliau, perubahan politik yang hanya tertumpu kepada pertukaran kerajaan atau individu yang memegang tampuk kepimpinan tidak semestinya menghasilkan pembaharuan yang berkekalan sekiranya institusi negara serta asas perlembagaan tidak mengalami reformasi. Beliau menegaskan bahawa keberkesanan sesebuah sistem pemerintahan banyak bergantung kepada keupayaan pemimpin memahami, mentafsir dan melaksanakan prinsip-prinsip perlembagaan dengan penuh tanggungjawab.
Mengulas mengenai masa depan Sabah Borneo Utara, Jovilis berpendapat bahawa kepimpinan Sabah perlu memainkan peranan yang lebih tegas dalam mempertahankan hak-hak yang diperuntukkan di bawah semangat Malaysia Agreement 1963 (MA63) dan Inter-Governmental Committee (IGC) Report 1962. Beliau menyatakan bahawa dokumen-dokumen tersebut mengandungi asas penting yang berkaitan dengan kedudukan Sabah dalam Persekutuan, termasuk bidang kuasa tertentu seperti imigresen, tanah dan kerajaan tempatan.
Beliau turut menggariskan beberapa aspek yang menurutnya wajar diberi perhatian sekiranya Sabah ingin memperkukuhkan kedudukannya pada masa hadapan. Antaranya ialah memperkasakan institusi tempatan, memperkukuhkan peranan kepimpinan negeri dalam proses membuat dasar serta memastikan pembangunan ekonomi memberikan manfaat yang lebih besar kepada rakyat Sabah melalui pengurusan sumber yang berkesan.
Dalam wawancara tersebut, Jovilis turut menyentuh kepentingan melahirkan pemimpin yang beretika, berintegriti dan berilmu sebagai prasyarat kepada pembentukan sebuah negara yang stabil dan berdaya saing. Beliau berpandangan bahawa sistem demokrasi bukan sahaja memerlukan proses pilihan raya yang bebas, malah perlu disokong oleh mekanisme yang mampu melahirkan calon-calon pemimpin yang mempunyai kelayakan moral, intelektual dan integriti yang tinggi.
Beliau menjelaskan bahawa undang-undang yang berkualiti hanya dapat digubal oleh wakil rakyat yang memahami keperluan masyarakat serta mampu merangka dasar awam secara berkesan. Dalam konteks tersebut, beliau menggunakan isu Pendatang Tanpa Izin (PTI) di Sabah sebagai contoh bagaimana sesuatu cabaran memerlukan pendekatan polisi yang menyeluruh, merangkumi aspek keselamatan, ekonomi, pendidikan dan pentadbiran, selain disokong oleh undang-undang yang berkesan serta kerjasama antara agensi berkaitan.
Menurut beliau lagi, pengalaman beberapa negara seperti Australia dan Singapura memperlihatkan bagaimana dasar imigresen yang jelas serta penguatkuasaan undang-undang yang konsisten mampu membantu mengawal kemasukan tidak sah, sekali gus menyumbang kepada kestabilan negara.
Mengambil contoh Singapura, New Zealand, Finland dan Denmark, Jovilis berkata kejayaan negara-negara tersebut membuktikan bahawa kemajuan sesebuah negara tidak hanya bergantung kepada kekayaan sumber asli, sebaliknya ditentukan oleh kekuatan institusi, tadbir urus yang baik serta kepimpinan yang berintegriti. Beliau berpendapat bahawa faktor-faktor tersebut merupakan asas kepada pembentukan negara yang mampu memberikan kesejahteraan kepada rakyat dalam jangka panjang.
Beliau turut menegaskan bahawa rakyat memainkan peranan penting dalam memastikan Perlembagaan dihormati melalui pemilihan pemimpin yang berkualiti serta melaksanakan fungsi semak dan imbang terhadap pentadbiran negara. Menurutnya, kualiti kepimpinan sesebuah negara akhirnya mencerminkan kebijaksanaan rakyat dalam membuat pilihan melalui sistem demokrasi.
Kepada golongan muda Sabah Borneo Utara, Jovilis menyeru agar perjuangan mempertahankan masa depan negeri dilakukan secara matang, berteraskan ilmu pengetahuan, sejarah, prinsip Perlembagaan dan saluran demokrasi. Beliau mengingatkan bahawa perjuangan yang dipandu oleh ilmu dan integriti lebih berupaya menghasilkan perubahan yang berkekalan berbanding perjuangan yang didorong oleh emosi semata-mata.
Mengakhiri wawancara, beliau mengajak seluruh rakyat Sabah untuk terus mendalami sejarah, memahami Perlembagaan serta menghayati asas-asas pembentukan Malaysia termasuk MA63. Menurut beliau, pemahaman terhadap sejarah dan Perlembagaan merupakan elemen penting dalam membolehkan rakyat menilai dasar negara secara rasional, mempertahankan hak-hak yang diperuntukkan serta menyumbang kepada pembinaan masa depan yang lebih adil, makmur dan sejahtera.
Beliau turut merakamkan penghargaan kepada Borneo Voice News kerana menyediakan platform kepada masyarakat untuk membincangkan isu-isu berkaitan Perlembagaan, hak-hak Sabah dan masa depan Sabah Borneo Utara secara terbuka, matang dan berasaskan fakta.
Oleh:Borneo Voice News
