KOTA KINABALU, 31 Ogos 2026 — Parti Solidariti Tanah Airku (STARSabah) memberi isyarat bahawa isu berkaitan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) mungkin dibawa ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ) sebagai langkah terakhir sekiranya hak-hak yang diperjuangkan di bawah MA63 tidak dilaksanakan sepenuhnya oleh Kerajaan Persekutuan.
Presiden STARSabah, Datuk Seri Dr Jeffrey Kitingan, berkata selepas lebih enam dekad pembentukan Malaysia, sudah tiba masanya perkara-perkara yang masih belum diselesaikan berkaitan kedudukan dan hak Sabah diberi penyelesaian menyeluruh. Kenyataan itu dibuat ketika beliau berucap sempena sambutan ulang tahun ke-10 STARSabah di Kota Kinabalu.
Jeffrey berkata perjuangan parti itu kini memberi tumpuan kepada pelaksanaan sepenuhnya perkara-perkara berkaitan MA63. Beliau turut menyatakan bahawa sekiranya usaha melalui saluran domestik gagal menghasilkan penyelesaian, isu tersebut boleh dipertimbangkan untuk dibawa ke peringkat antarabangsa.
Beliau juga menekankan pandangannya bahawa Sabah, Sarawak dan Persekutuan Tanah Melayu mempunyai kedudukan penting dalam proses pembentukan Malaysia pada 1963, dan rakyat Sabah perlu memahami sejarah serta asas perlembagaan berkaitan pembentukan Persekutuan Malaysia.
Antara isu utama yang kembali diketengahkan ialah hak Sabah berkaitan pemberian khas yang dikaitkan dengan 40 peratus hasil bersih Persekutuan yang diperoleh dari Sabah.
Jeffrey sebelum ini mendesak Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim supaya melaksanakan hak tersebut, dengan merujuk Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan serta perkembangan mahkamah berkaitan tuntutan Sabah.
Beliau berhujah bahawa perkara tersebut bukan semata-mata soal bantuan atau peruntukan pembangunan daripada Kerajaan Persekutuan, tetapi melibatkan hak yang mempunyai asas perlembagaan.
Jeffrey berkata hasil tambahan itu amat penting untuk membantu Sabah menangani masalah yang telah lama membelenggu negeri itu termasuk bekalan air, elektrik, kemiskinan dan pembangunan infrastruktur.
Dalam perkembangan sama, Jeffrey menyeru parti-parti tempatan Sabah supaya mengetepikan perbezaan politik dan bersatu dalam memperjuangkan hak serta kepentingan negeri.
Menurutnya, kekuatan politik tempatan yang lebih tersusun diperlukan bagi memastikan suara Sabah mempunyai pengaruh lebih besar dalam hubungan negeri-Persekutuan.
“Kita mahu parti-parti tempatan sehati sejiwa dalam memperjuangkan hak dan kepentingan rakyat Sabah,” katanya sebagaimana dilaporkan media tempatan.
Beliau turut mengakui prestasi STARSabah dalam pilihan raya negeri sebelum ini kurang memberangsangkan tetapi menegaskan parti itu akan terus memperkukuhkan organisasi dan bersedia menghadapi Pilihan Raya Umum akan datang.
Walaupun kenyataan mengenai ICJ mempunyai implikasi politik yang besar, terdapat persoalan undang-undang yang jauh lebih kompleks mengenai bagaimana sesuatu pertikaian berkaitan MA63 boleh dibawa ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa.
ICJ pada asasnya mengendalikan pertikaian antara negara, dan bidang kuasanya biasanya memerlukan asas persetujuan negara-negara yang terlibat. Oleh itu, membawa pertikaian MA63 ke ICJ bukan semudah sebuah parti politik atau kerajaan negeri memfailkan kes secara langsung.
Menariknya, Jeffrey sendiri pernah membangkitkan isu berkaitan kesahihan MA63 dan kemungkinan rujukan kepada ICJ melalui soalan di Dewan Rakyat. Rekod Parlimen menunjukkan beliau pernah meminta Kerajaan Persekutuan menjelaskan sama ada isu kesahihan MA63 akan dirujuk kepada ICJ.
Ini bermakna kenyataan terbaru STARSabah bukan muncul secara tiba-tiba, sebaliknya merupakan kesinambungan kepada pendirian politik Jeffrey mengenai MA63 yang telah dibangkitkan sejak beberapa tahun lalu.
Perkembangan terbaru ini menunjukkan bahawa MA63, hak 40 peratus Sabah serta hubungan kuasa antara Sabah dan Kerajaan Persekutuan dijangka terus menjadi antara isu terbesar dalam politik Sabah menjelang pilihan raya akan datang.
Sama ada cadangan membawa perkara tersebut ke ICJ akhirnya mempunyai laluan undang-undang yang praktikal atau tidak, kenyataan STARSabah jelas memberi tekanan politik kepada Putrajaya supaya mempercepat penyelesaian isu-isu yang masih dipertikaikan berkaitan hak Sabah.
Bagi rakyat Sabah, persoalan paling utama bukan hanya mengenai janji atau rundingan baharu, tetapi sejauh mana hak yang mempunyai asas perlembagaan dan sejarah pembentukan Malaysia benar-benar dapat diterjemahkan kepada pelaksanaan yang nyata.
Oleh:Borneo Voice News
