KOTA KINABALU, 20 Ogos 2026 — Bekas Ketua Menteri Sabah, Datuk Yong Teck Lee, mempersoalkan tahap ketegasan Kerajaan Persekutuan dalam menangani tuntutan maritim Filipina yang menurutnya mempunyai implikasi langsung terhadap wilayah dan kepentingan Sabah.
Kenyataan itu dibuat susulan tindakan Filipina membentangkan tuntutan Extended Continental Shelf (ECS) atau pelantar benua lanjutan bagi kawasan West Palawan kepada Suruhanjaya Had Pelantar Benua Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (CLCS) pada penghujung Julai lalu.
Filipina secara rasmi membentangkan tuntutan tersebut di ibu pejabat PBB di New York pada 29 Julai 2026. Tuntutan berkenaan pada asalnya telah difailkan pada Jun 2024 dan bertujuan mendapatkan pengiktirafan terhadap hak ke atas dasar laut serta tanah bawah laut melebihi 200 batu nautika daripada garis pangkalnya.
Bagaimanapun, Malaysia membantah tuntutan tersebut kerana mendakwa sebahagian daripada unjuran maritim Filipina menggunakan garis yang berkaitan dengan Sabah dan bertindih dengan kawasan pelantar benua Malaysia.
Malaysia melalui nota diplomatik kepada PBB pada 24 Julai 2026 menegaskan penolakan terhadap tuntutan Filipina dan menyifatkannya tidak selaras dengan undang-undang antarabangsa serta UNCLOS 1982. Malaysia turut menegaskan kedaulatannya terhadap Sabah.
Dalam kenyataannya, Yong mempersoalkan mengapa kerajaan hanya bergantung kepada bantahan diplomatik sedangkan isu tersebut menurutnya melibatkan kepentingan wilayah Sabah.
Beliau mengaitkan perkara itu dengan kenyataan Perdana Menteri mengenai kemungkinan penggunaan kekerasan sekiranya terdapat mana-mana wilayah Malaysia cuba berpisah daripada Persekutuan.
Yong kemudian membangkitkan persoalan: jika kerajaan bersedia bercakap mengenai penggunaan kekerasan terhadap ancaman dari dalam negara, apakah pendekatan yang sama tegas akan ditunjukkan apabila kepentingan wilayah Malaysia berdepan cabaran dari pihak luar?
Menurut Yong, tuntutan pelantar benua Filipina perlu dipandang serius kerana ia dikatakan melibatkan sebahagian kawasan pelantar benua di barat laut Sabah.
Beliau sebelum ini turut mendesak Putrajaya menghentikan apa yang disifatkannya sebagai “kesunyian yang pelik” berhubung isu berkenaan.
Bagaimanapun, Menteri Luar Datuk Seri Mohamad Hasan menolak dakwaan bahawa Malaysia berdiam diri.
Menurut beliau, kerajaan telah terlebih dahulu mengemukakan bantahan rasmi kepada PBB pada 24 Julai 2026, sebelum Filipina membuat pembentangan lanjut mengenai tuntutan ECS tersebut.
Malaysia juga mengulangi bantahan yang pernah dibuat pada 2024 terhadap tuntutan yang sama.
Kerajaan Malaysia sejak sekian lama menegaskan bahawa kedudukan Sabah sebagai sebahagian daripada Malaysia adalah muktamad dan tidak boleh dipertikaikan.
Pada Mac lalu, Mohamad Hasan turut menyatakan bahawa Malaysia akan terus menghantar nota diplomatik apabila timbul kenyataan atau tuntutan baharu dari Filipina berkaitan Sabah.
Tuntutan ECS tidak semestinya bermaksud Filipina sedang menuntut kedaulatan ke atas seluruh perairan atau daratan Sabah.
Dari sudut UNCLOS, tuntutan pelantar benua lanjutan berkaitan hak sesebuah negara terhadap dasar laut dan sumber bawah tanah di luar zon ekonomi eksklusifnya sehingga had tertentu.
Namun, masalah timbul apabila tuntutan sebuah negara bertindih dengan hak maritim negara lain.
Dalam kes ini, Malaysia menyatakan sebahagian tuntutan Filipina bertindih dengan kawasan yang dianggap sebagai pelantar benua Malaysia yang berkaitan dengan Sabah.
CLCS juga mempunyai batasan dalam menangani tuntutan apabila wujud pertikaian sempadan atau pertindihan antara negara.
Perdebatan ini memperlihatkan betapa isu Sabah mempunyai dimensi yang jauh lebih besar daripada sekadar pertikaian sejarah.
Ia melibatkan hak wilayah, sumber dasar laut, minyak dan gas, kepentingan ekonomi serta kedudukan strategik Sabah di Laut China Selatan.
Sebab itulah sebarang tuntutan yang menyentuh pelantar benua Sabah perlu dijelaskan secara terbuka kepada rakyat, terutama rakyat Sabah sendiri.
Kerajaan Persekutuan mempunyai tanggungjawab mempertahankan kepentingan Malaysia melalui saluran diplomatik dan undang-undang antarabangsa. Pada masa sama, rakyat Sabah berhak mengetahui sejauh mana tuntutan tersebut bertindih dengan kawasan mereka dan apakah strategi jangka panjang kerajaan untuk melindungi hak maritim Sabah.
Kenyataan Yong Teck Lee pada akhirnya membawa satu persoalan politik yang lebih besar: jika integriti wilayah Malaysia dianggap perkara yang tidak boleh dikompromi, adakah ketegasan yang sama akan ditunjukkan terhadap sebarang cabaran luaran yang menyentuh Sabah?
Bagi Sabah, persoalan mengenai laut di sekelilingnya bukan sekadar persoalan garisan di atas peta. Ia berkait secara langsung dengan wilayah, sumber semula jadi dan warisan yang akan ditinggalkan kepada generasi akan datang.
Oleh:Borneo Voice News
